Levendig debatcafé over plastic soep

Zou een taks op plastic kunnen helpen tegen plastic soep?

| Wist je dat we wereldwijd per persoon gemiddeld 5 gram plastic per week binnenkrijgen? Dat is het gewicht van een creditcard aan onzichtbare microplastics. Over dit onderwerp ging het debatcafé ‘Plastic soep onder de loep’ op donderdag 26 november. Met online gasten en sprekers in de livestreamstudio van De WaardenMakers. Met elkaar gingen ze de discussie aan over problemen en oplossingen voor de overvolle oceanen en rivieren.

Kon je er niet bij zijn? Klik hier om het online debatcafé terug te kijken

 

Door Ellen Martens

De beelden van plastic soep drijvend in de oceanen kennen we allemaal. Maar dat probleem begint dichterbij dan je misschien denkt, namelijk bij de rivier bij jou in de buurt. Plastic afval van bedrijven en consumenten komt terecht in rivieren die weer uitmonden in de oceanen. Dit plastic afval brokkelt af tot microplastics. Onzichtbare plastics die ook in onze shampoo, cosmetica en verzorgingsproducten zitten en via bijvoorbeeld het riool en de lucht in het milieu terechtkomen. Met mogelijk grote gezondheidsgevolgen voor mens en dier.

Tomatensoep
Een verrassende combinatie van experts stond tijdens het debatcafé klaar om prikkelende stellingen op te werpen en prangende vragen te beantwoorden. De sprekers waren plastic jutter Jos Korthout, Joost Barendrecht, projectleider bij Schone Rivieren, en Sofie van Heeswijk, jonge professional bij De WaardenMakers. Discussieleider Tom Vaessen opende het online event met een vraag over ieders favoriete soep. Die varieerden van tomatensoep tot groentesoep en erwtensoep. Niet genoemd: plastic soep. Niet zo populair dus, wél een groot probleem. Dat plastics in het water ook in Nederland een probleem zijn, werd al snel duidelijk. Maar het leidde ook tot vragen.

Sofie van Heeswijk en Jos Korthout.

Op plastic strooptocht
Met Jos Korthout gingen we eerder die week op plastic strooptocht langs de Maas bij Woudrichem.
“Wij hebben als doelstelling gesteld: in ieder geval vanaf deze oever geen snipper plastic meer naar de plastic soep”, aldus Korthout in het filmpje. Wat de gezondheidseffecten voor de mens zijn, is nog onduidelijk. “We weten dat het schadelijk is voor dieren, dus voor ons kan het ook niet goed zijn”, zei Sofie van Heeswijk.

Vervuilende wasmachines
Als jonge professional bij De WaardenMakers begeleidt Sofie een programma op het Fortes Lyceum in Gorinchem over plastic soep. Leerlingen brachten in kaart hoe groot het plastic probleem in hun gemeente is. Alle kanten van het verhaal werden bekeken: van de hoeveelheid plastic in de rivieren tot de plastic stromen van winkels en het plastic in het afvoerwater van de wasmachine thuis. Vervolgens deden ze proeven en metingen, om duidelijk te krijgen hoeveel plastic en welke soorten terug te vinden zijn. Sofie gaat het project ook op andere scholen begeleiden. En ze werkt aan een platform waar alle informatie over plastic en de resultaten van de onderzoeken te vinden zijn.

Gespreksleider Tom Vaessen en Joost Barendrecht.

Taks op plastic
Wat de deelnemers aan het debatcafé zelf al doen om het gebruik van plastic te verminderen, konden ze via Mentimeter aangeven. Enkele reacties: ‘Ik neem mijn eigen tas mee naar de supermarkt’ en ‘Ik gebruik shampoo bars’. Via de chat stroomden de vragen binnen. Komen de plastics die je binnenkrijgt nog ooit uit je lichaam? En krijgen bijvoorbeeld vegetariërs minder plastics binnen? Kunnen we bedrijven wel toevertrouwen om het plasticprobleem op te lossen? Zou een taks op plastic kunnen helpen?

Bewustwording
Ook bespraken de experts het nut van een verplichting op de wasmachinefilter. En we leerden de app ‘beat the microbead’ kennen, waarmee je kunt zien hoe het zit met de plastics in je cosmeticaproducten.
Bewustwording is van groot belang, maar we moeten het niet zwart-wit zien. “Er zijn toepassingen waar je plastics continue kunt hergebruiken. Het probleem is eenmalig plastic dat na gebruik geen functie meer heeft en ook nog zo licht is dat het zich verspreidt in het milieu”, zei Joost Barendrecht.

Break-outrooms
Na een levendig gesprek werden er tien break-outrooms gemaakt. Daar konden de deelnemers in kleinere aantallen verder discussiëren over een aantal vragen en stellingen. Zoals: scholen zouden een verplichte dag moeten invoeren om met z’n allen zwerfafval op te ruimen. De reacties op de stellingen werden vastgelegd in een gezamenlijk document en besproken met de drie gasten.